تحریمهای جدید آمریکا فراتر از تصور بود/رونمایی از «مادر مذاکرات» افق جدید ۴ سال آینده است/ مراقب طرح بازرسی از مراکز نظامی کشورمان باشیم

*‌گفتگو با کارشناس و تحلیلگر سیاسی حسام محمدی ؛

*‌جناب محمدی ،‌با توجه به بسته تحریمی جدید آمریکا چشم انداز پاسخ دولت دوازدهم را چطور ارزیابی می کنید؟

بنده هم مثل شما فقط در اخبار مطلع شدم که یک طرح ۱۶ بندی توسط هیات نظارت بر برجام تهیه شده ، اما جزئیات آن مشخص نیست. هر چند که می توان کلیاتی را تصور کرد. طی چند روز اخیر هم بسیاری از مقامات کشور مطرح کردند که ایران واکنش جدی و هوشمندانه نشان خواهد داد. به گمانم این واکنش ها طیف گسترده ای را در بر خواهد گرفت، از اقدامات سیاسی و دیپلماتیک گرفته تا اهرمهای اقتصادی و قانونی.

*‌ابعاد تحریمها را چطور می بینید‌؟‌یعنی چه میزان می تواند برجام را تحت تاثیر قرار دهد؟

ببینید،اساسا تحریم یک ابزار پیچیده سیاسی،اقتصادی و حقوقی است.از هر جنبه ای کشور مورد هدف را زیر فشار قرار خواهد داد. این تحریمهای جدید هم طبعا فشار را بر روی کشورمان افزایش می دهد. بویژه از این بابت که س‍‍پاه را در کانون سیبل خودش قرار داده. بنابراین ابعاد آن هم در کمیت و هم در کیفیت گسترده است و نباید خودمان را گول بزنیم که گویا اتفاق مهمی نیافتاده. اینکه چقدر روی برجام تاثیر خواهد داشت را باید شما از دوستان تیم مذاکره کننده سئوال کنید(باخنده) ، چون آقای عراقچی نظرش این بود که نقض فاحش صورت نگرفته و البته نقض بوده! بهرحال شک نکنید که در این ابعاد گسترده تحریم که شاکله اقتصاد و بانکها و تعاملات بازرگانی را سوژه محدودیت و ممنوعیت قرار می دهد، برجام شکننده خواهد شد. در واقع از این بابت حداقل می توان گفت که چون ماهیت این نوع تحریمها بین المللی است فراتر از تصور بود و آمریکاییها ریسک بالایی کردند. آنها قطعا حساب واکنشهای روسیه و چین و اتحادیه اروپا را کرده بودند و حتما برای آن آماده اند و در آینده شاهد یک کشاکش بین المللی خواهیم بود.

*با توجه به اینکه احتمالا آقای ظریف سکاندار وزارت امور خارجه در دولت دوازدهم خواهد بود،به نظر شما آیا امکان مذاکره مجدد در مورد برجام وجود دارد؟

فراموش نکنید که پرونده سیاست خارجی و برجام و خطوط کلی راهبردی نظام تنها در ید تیم آقای ظریف و دوستانش نیست.اینها سیاستهای کلان نظام است که باید در هماهنگی با سایر قوا و نهادهای عالی کشور هماهنگ گردد. به نظر من فرقی هم ندارد که آقای ظریف وزیر خارجه باشد یا آقای صالحی یا حتی آقای خرازی.در همین چارچوب هم باید گفت اگر نظام در تمامیت آن تصمیم به بازنگری و مذاکره مجدد بگیرد قطعا نشانه های آنرا خواهیم دید، هر چند که تاکنون چیزی نشنیدیم و حتی آقای ظریف در جایی امکان مذاکره مجدد در مورد برجام را از بنیان منتفی اعلام کرد…

*اما آقای روحانی در سخنرانی مراسم تحلیف صحبت از «مادر مذاکرات» کرد…

بله، رونمایی از «مادر مذاکرات» افق جدید ۴ سال آینده هست اما باید دید مصادیق آنرا کجا می توان یافت؟ ما در چه زمینه هایی می توانیم از این اهرم استفاده کنیم و کجا ضروری تر است؟‌ بنده حداقل برداشتم اینست که فعلا نظام تصمیمی برای مذاکره مجدد در مورد برجام نگرفته و ما نیازی به بازنگری نداریم.اما اگر آمریکا بتواند سایر کشورها را راضی کند و خواهان بازنگری باشند، در آنصورت کفه ترازو به سمت آنها سنگین تر می شود و اگر ما نپذیریم ، منزوی خواهیم شد. اما حداقل تا کنون چنین اجماعی نیست و ما هم سودی از بازنگری نمی بریم.

*در مورد سایر موضوعات منطقه ای یا موشکی نظرتان چیست آیا امکان مذاکره فراهم می شود؟

این یک موضوع دیگری است و سئوال جدی و اساسی این بوده که آیا دولت دوازدهم برنامه‌ای راهبردی برای برون رفت از وضع موجود صحنه‌های داخلی, منطقه‌ای و بین‌المللی دارد؟ ‌ آیا آقای رئیس‌جمهور از قدرت دیپلماتیک و چانه زنی خود و تیم سیاست خارجی اش برای آماده سازی بستر مذاکرات منطقه ای استفاده خواهد کرد؟ اینها سئوالاتی است که در آینده روشن تر خواهد شد.همین الان ما با عربستان مشکل داریم ،‌در سوریه نقش حاشیه ای پیدا کردیم ، در یمن بیشتر هزینه می دهیم و در عراق نیز هر روز با اخبار نگران کننده ای مواجه می شویم که حاکی از جبهه بندی جدیدی است و سیاستمداران این کشور پالس های مثبتی به ما نشان نمی دهند؛ مناسباتمان با ترکیه هم هیچ وقت پایدار نبوده و خلاصه اگر بخواهم به لیست این کشورها اضافه کنم شما می بینید که کارنامه مثبتی در روابط با کشورهای همجوار نداریم و هر یک جداگانه نیازمند بازبینی و تعامل بیشتر و طبعا همکاری و مذاکره بر سر منافع مشترک است. اما در مورد مذاکره در مورد توانمندی دفاعی کشورمان فکر نمی کنم سپاه و نهادهای دفاعی کشورمان اهل چانه زنی باشند و این خارج از حیطه دولت هم ارزیابی می شود و نظام راضی به این امر نیست.

*با توجه به مواضع شدید مقامات آمریکایی به نظرتان تهدیدات پیش رو چیست؟

تهدید اصلی اینست که ما درگیر حاشیه ها بشویم. منظورم چه در ابعاد داخلی است و چه خارجی. مثلا جنگ و دعوای زائد در مورد کابینه و سهم خواهی و یا تعیین وزرای آینده و حتی ندیدن ظرفیت های داخلی برای برون رفت از مشکلات اقتصادی، از جنبه داخلی ما را از وحدت خارج می کند. در بعد خارجی ، باید دقت کنیم که برجام اگر چه یک الگوست اما تهدیدات خاص خود را هم دارد.یک نمونه که اخیرا در رسانه های غربی به آن می پردازند و گویا جزو طرحهای آینده کاخ سفید است، مطرح ساختن بازرسی از سایتها و مراکز نظامی کشورمان است. یعنی به بهانه یک بند از برجام ، آمریکایی ها می خواهند ما را وارد یک بازی جدید کرده و میزان واکنش ما را بسنجند. شما هم می دانید که ایران به سادگی پای این بازرسی نخواهد آمد لذا تهدیدات وارد یک مدار و لایه ای عمیق تر خواهد شد که خروج از آن نیازمند همفکری بیشتر است. بنده پیشنهادم اینست که حداقل دوستان در تیم وزارت امور خارجه از همین الان به فکر سناریوهای آینده باشند و پیشاپیش طرح خنثی سازی این برگ کاخ سفید را در دست داشته باشند.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here