حسام محمدی

در عصر کنونی که عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات نام گرفته بدون هیچ بنیان و بافت فکری نمی توان آمال و آرزوها و البته گفتمان های کلان را محقق کرد. شکل گیری این بافت های فکری برآیند مطالعه و پژوهش بی واسطه توسط نخبگان و اندیشمندانی است که روزانه به غور و تحقیق حول اصلیترین معضلات و چالشهای جهانی ،‌منطقه ای و بومی می پردازند.

در حال حاضر بیش از دهها اندیشکده یا بانک های فکری – Think Tank – در سراسر جهان مشغول واکاوی و بررسی اولویت های سیاست خارجی ،‌ امنیت ملی ،‌ توسعه اقتصادی و پویش های اجتماعی نوین هستند. هر کدام از این اندیشکده ها بر اساس نیاز ها و ضرورت های داخلی و خارجی که کشور متبوع با آن مواجه است ،‌ اولویت هایی را مشخص کرده و ضمن یک تقسیم کار هوشمندانه توسط متخصصین امر ،‌ اقدام به عمل و توصیه به رهیافت های معینی را به دولتمردان و قوای حاکم ارائه می دهند.

از آنجا که انگیزه ها و باورهای ما تابع متغیری از زمان و مکان است و تغییرات ملموسی طی یک دهه گذشته در کنش های اجتماعی و سیاسی ما پدید آمده می توان به جرأت گفت که اتخاذ تصمیمات دشوار دولتمردان و اقناع افکار عمومی با تکیه بر همین رهنمودها و پژوهش هایی که توسط این بانک های فکری محقق گردیده تا کنون بخش عمده ای از بحرانهای اجتماعی و سیاسی جهان را مهار و بنیان های تازه ای را طرح ریزی کرده است.

در ایرانی که از دیر باز مورد طمع دشمنان و حسد دوستان بوده ،‌ این مرحوم آیت الله هاشمی بود که در سال 68 با شناخت و بصیرت عمیق خود آینده ای پر چالش را می دید و بهمین خاطر در همان سالیان خشتی را پایه ریزی کرد که بتواند فارغ از جناح بندی های مرسوم و بدور از هر حاشیه ای از توصیه ها و تحقیقات متخصصین  برای توسعه پایدار کشورمان بهره مند شود.

از اینرو مرکز تحقیقات استراتژیک به عنوان زیر مجموعه نهاد ریاست جمهوری در زمان مرحوم آیت الله هاشمی تاسیس شد و تا هشت سال زیر نظر وی باقی ماند. هدف از تاسیس آن تعیین راهبردهایی سیاسی, امنیتی ،‌ بین‌المللی, اقتصادی و اجتماعی برای ایران بود. در حقیقت مرکز تحقیقات استراتژیک به عنوان یکی از پویاترین و منسجم‌ترین تشکیلات فکری کشورمان تبدیل شد و مرحوم هاشمی به قدری در مورد آن وسواس داشت که در سال ۷۶ همزمان با دوره جدید مجمع تشخیص مصلحت نظام و پایان ریاست جمهوری‌اش, این مرکز را به زیر مجموعه مجمع تشخیص مصلحت نظام انتقال داد.

در اهمیت این نهاد فکری که بعنوان بازوی مشاوره ای دولت و وزارت خانه ها و کل نهادهای نظام عمل می کند می توان ساعت ها به بحث و گفتگو نشست و البته که جای تقدیر از نقش مرحوم هاشمی دارد. اما آنچه که مایه نگرانی و دلسردی اخیر گشت ،‌ اظهارات اخیر محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام بود که گفته است مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع منحل میگردد.وی اشاره داشت که ساختار مجمع تشخیص مصلحت در دوره جدید تغییر می‌کند و نهادهای منصوب به آن از جمله مرکز تحقیقات استراتژیک به زیر مجموعه دبیرخانه منتقل می‌شود.

این امر باعث دغدغه خاطر بسیاری از کنش گران سیاسی و اجتماعی و همچنین پژوهشگران حوزه امنیت ملی و اقتصادی گردید چرا که انحلال این مرکز یک گام به عقب به حساب می آید و شاکله و حلقه اصلی تصمیم گیر در نظام را بدون پشتوانه می گذارد. فراموش نباید کرد که این نهاد بعنوان مستقل ترین نهاد پژوهشی شناخته می شود که قطعا معضلات دبیرخانه مجمع می تواند این نهاد را فرسوده و بی رمق کرده و طبعا تحت تأثیر نگاه ها و تمایلات فکری و جناحی قرار دهد.

بهمین خاطر سخن نیک آنست که مرکز را به حال خود واگذارید و « چابک سازی »‌ را جای دیگر جستجو کنید و از یاد مبرید که این نهاد نقش بسیار مهمی در اهداف کلان جمهوری اسلامی بازی می کند.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here