محمد عبداللهی

از چند روز پیش، خبر دیدار نیکی هیلی سفیر امریکا در سازمان ملل با یوکیو آمانو رئیس آژانس بین المللی انژری اتمی، از جمله خبرهای داغ حیطه برجام بوده است. روز چهارشنبه اول شهریور نیکی هیلی با آمانو دیدار کرد. اگرچه نماینده امریکا در خلال دیدار خود با آمانو در وین ”پاسخ های خوبی“ در باره توافق با ایران گرفته است اما گفته است ”هنوز تردیدها و نگرانی های زیادی داریم“.

ممکن است که اینگونه دیدارها و مطرح شدن برخی نکات در پسا برجام بعد از روی کار آمدن ترامپ ـ در خوشبینانه ترین شق ـ قدری عادی بشمار آید اما نکته حائز اهمیت، باب خطرناکی است که اخیراً بر روی دولت جدید آقای روحانی باز شده است. آن چیزی که جدید می نماید، درخواست جدید امریکا از آژانس است. مهمترین خواسته نیکی هیلی از آمانو بازرسی از سایت های هسته ای ایران از جمله سایت های نظامی است؛ امری که پیش تر، رهبر معظم انقلاب این خواسته را خط سرخ اعلام کرده است.

نماینده امریکا در سازمان ملل در پایان این دیدار اعلام کرده است: « مصممیم، مطمئن شویم که آژانس بین المللی انرژی اتمی، منابع لازم را برای راستی آزمایی مقتدرانه فعالیتهای هسته ای در ایران در اختیار دارد».

پنداری که محاسبات دولت آقای روحانی در پسا برجام و بد عهدی های امریکا در این خصوص قدری خوشبیانه بوده است. اگرچه مسئولین دیپلماسی و هسته ای کشورمان تاکنون مواضعی منطقی و حساب شده در این باره اتخاذ کرده اند اما بایستی هوشیار بود که وقتی طرف مقابل موفق به عملی کردن توطئه ای نمی شود لاجرم راه کارها و طرح های جدیدی را آزمایش می کند؛ بازدید از سایت های نظامی نیز از جمله این تلاش هاست.

وقتی دو روز قبل از دیدار نماینده امریکا در سازمان ملل با آمانو، رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان در واکنش به  هشدارهای رئیس جمهور امریکا اعلام می کند که «اگر اراده کنیم، در فردو حداکثر طی پنج روز غنی سازی 20 درصد رو دوباره آغاز خواهیم کرد… قراره خبرنگاران و عکاسان رو هم ببریم که مناطق هسته ای را و مراکز هسته رو ببینند و ببینند که جریان فعالیتهای هسته ای متوقف نشده»، نبایستی طرح درخواست بازرسی سایت های هسته ای و نظامی از سوی امریکا را خارج از انتظار دانست. البته بایستی اذعان کرد که این الگوبرداری آقای صالحی از نشان دادن عدم توقف فعالیت های هسته ای کشورمان، الگوبرداری صحیحی نیست. آن هنگام که شهرهای زیرزمینی موشکی مان را به جهانیان نشان دادیم همه طرف حساب های خارجی می دانستند که دستمان پْر است و ادعاهایمان، تضمین مادی و اجرایی دارد و نشان دادن شهرهای زیرزمینی نیز فقط برای حواس جمعی طرف حساب ها بود. لذا این قیاس ناهمگن، تفاوت از زمین تا ثریاست. بگذریم که اظهارات آقای صالحی، در تناقض آشکار با مواضع تیم مذاکره کننده برجام در جریان مذاکرات نفس گیر هسته است که علاوه بر نشان دادن دست های خالی، اعتماد جامعه را نیز خدشه دار می کند.

بایستی به نگرانی های اصلی این چالش پرداخت و به این فکر کرد که پس از مواضع صریح مسئولین امریکایی در خصوص تغییر نظام، در حال حاضر بایستی نگران درز اطلاعات هسته ای کشورمان توسط آژانس به امریکا بود. امریکا تلاش می کند که دستاوردهای برجام را با بهانه های واهی، به نقطه ای بکشاند که نهایتاً به حرف ترامپ که قبل از انتخاب شدن بعنوان رئیس جمهور امریکا گفته بود در فردای ریاست جمهوری اش توافق برجام را پاره خواهد کرد جامه عمل بپوشاند. دیپلماسی کشورمان نیازمند حرکت هوشمندانه است. امریکا واقف است که اجازه بازدید از سایت های نظامی امری ناممکن است لذا این فشارها صرفاً با هدف برهم زدن توافق و خروج از برجام است که صورت می گیرد.

هنوز یک روز از دیدار نیکی هیلی با آمانو نگذشته بود که شرکت امریکایی اپل اعلام می کند«بر اساس تحریمهای دولت آمریکا، نرم افزار اپ استور نمی‌تواند میزبان، توزیع کننده و یا طرف شراکت تجاری نرم افزارها یا توسعه دهندگان ایرانی مرتبط با برخی تحریمهای آمریکا باشد. » آیا نبایستی این تحریم ها و تحریم های بعدی را در چارچوب فشارهای امریکا برای نقض توافق هسته ای دید؟ بگذریم که واکنش آقای جهرمی وزیر جوان ارتباطات که خواسته است با توئیت کردن، پاسخ تحریم های شرکت اپل را داده و آنرا بی اهمیت جلوه دهد واکنش قابل تأملی در آغاز وزارت اوست.

پس از این اقدام شرکت اپل، چنانچه در آینده با اقدام جدید وزارت خزانه داری امریکا مواجه شویم که در گزارش نوبه ای خود به کنگره به عدم پایبندی ایران به تعهدات برجام اشاره کرده باشد آیا باید متعجب شد؟

نگاهی تاکتیکی به حرکات پله به پله و گام به گام امریکا در موضوع هسته ای، نگاهی خطاست، نبایستی به خود باوراند که، چیزی نیست، انشاالله که بْز است.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here