حسام محمدی

روزنامه گاردین در گزارشی از فشار آمریکا بر جامعه اطلاعاتی این کشور و همچنین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اخیرا پرده بر داشته و می‌گوید آمریکا در تلاش برای دروغگویی در‌باره نقض برجام از سوی ایران است. براساس گزارش گاردین, لورا راکوود مشاور سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید «آمریکایی‌ها در حال فشار بر آژانس برای درخواست دسترسی به مناطق مورد نظرشان هستند و اگر آمریکا اطلاعاتی داشته باشد, آژانس به آن پاسخ خواهد داد.»

برهمین اساس یوکیو آمانو دبیرکل آژانس بلافاصله بعد از سفر نماینده آمریکا به وین گفت «براساس برجام آژانس حق دسترسی به تمام مراکز ایران اعم از نظامی و غیرنظامی را دارد».

ماه گذشته نیز آژانس در گزارش خود در‌باره مراکز نظامی ایران با اعلام اینکه «راستی‌آزمایی کردیم و مشکلی نبود» عملا این حق را برای خود قائل و به افکارعمومی القا کرد تا در گزارش‌های بعدی با مخالفت ایران با بازرسی از اماکن نظامی, نقض برجام از سوی ایران را اعلام کند.

نکته مهم اینجاست که براساس بندهای 74 و 75 بخش دسترسی‌های برجام معروف به بخشQ, اگر آژانس نتواند در‌باره نگرانی‌های ادعایی خود در رابطه با فعالیت‌ها و محل‌های اعلام نشده ایران که در پروتکل الحاقی ذکر نشده, به مدت 14 روز با ایران به توافق برسد, موضوع در کمیسیون مشترک به رأی گذاشته می‌شود و در صورت کسب 5 رأی از8 رأی, ایران باید ظرف سه ‌روز زمینه دسترسی و بازرسی صد درصد مراکز نظامی و غیرنظامی را به آژانس بین‌المللی اتمی فراهم کند.

آنچه نیکی هیلی از بندهای 74 و 75 برجام استنباط می کند اینست که برجام هیچ تفاوتی بین مراکز نظامی و غیر نظامی قائل نشده است. نیکی هیلی اساسا بدنبال جا انداختن همین موضوع است و باید گفت که تا اینجای کار هم موفق عمل کرده است. مقامات عالی کشورمان در این رابطه متأسفانه در غفلت هستند و متوجه تهدیدات بالقوه این امر نبودند که سفر نیکی هیلی با این اهداف چه تبعاتی خواهد داشت.

آنچه که از تحرکات و مواضع فعلی مقامات آمریکا می توان مشاهده کرد اینست که آنها فعلا درصدد پاره کردن برجام نیستند. اخراج عناصر تندرو از کاخ سفید و پاکسازی برخی مقاماتی که به شدت افکار ضدایرانی داشتند از اطراف ترامپ نشان می دهد که حداقل تا امروز نشانه تهدید جدی برای نظام روی میز نیست ، اما فراموش نباید کرد که ترامپ قابل پیش بینی نیست و این بزرگترین سلاح اوست. بهمین خاطر باید هوشیار بود.

دولت و تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای می‌توانستند در نشست‌های کمیسیون مشترک برجام که هر سه ماه یک‌بار در وین برگزار می‌شود, یک سازوکار اعتراض‌آمیز حقوقی در مقابل نقض برجام از سوی آمریکا تدارک ببینند تا جلوی متهم شدن ایران به نقض برجام را بگیرند اما از ترس پاره کردن برجام به این کار مبادرت نکردند و در واقع این یک اشتباه محاسبه بود.

بازی خطرناک بعدی ، بازی در زمین ”برجام 2 “ است که از حالا دکل آنرا می توان مشاهده کرد. اگر تیم مذاکره کننده کشورمان وارد چنین موضوعاتی برای مذاکرات آینده بشوند ، شک نباید کرد که راه برجام ، فرجامی خطرناک می پیماید و دیگر نمی توان این کشتی طوفان زده را به مقصد رساند. برجام 2 وقتی به نفع ما تمام می شود که همه اهرم های کار را در دست داشته باشیم ، اما تا اینجای کار ، حتی در درون کشورمان وحدت کافی برای به سرانجام رساندن برجام هم نداریم و چنانچه مذاکرات احتمالی آغاز شود ، هزینه های گزافی خواهد داشت .

روزهای سختی در پیش است و ماه اکتبر و پائیز سردی در انتظارمان است و کمتر به حاشیه و بیشتر به عقل  و اجماع داخلی نیاز داریم.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here