به گزارش انتخاب نيوز – جيمز جفري سفير سابق آمريكا در عراق طي مقاله اي در نشريه فارين پاليسي موضوع برجام را مدنظر قرار داده است . در بخشهايي از اين مطلب آمده است:

دولت ترامپ استدلال خوبی دارد كه رفتار منطقه‌ای ایران سبب شده برجام دیگر مقدس نباشد

با در نظر گرفتن تهدید غیرعادی كه ایران بواسطه گسترشش در لبنان, سوریه, عراق, یمن و دیگر مناطق ایجاد كرده و در نظر گرفتن بازبینی دولت از سیاست ایران, استاتو برجام نمیتواند امری مقدس باشد.

روشن است كه كسانیكه در دایره ترامپ هستند هم اكنون بشدت سرگرم بررسی بهترین راه برای تجدید سیاست آمریكا در قبال ایران هستند. این هفته, نیكی هیلی, سفیر آمریكا در ملل متحد كیس اینكه ایران عدم التزام دارد را در یك سخنرانی در انستیتو آمریكن اینترپرایز ارائه نمود بدون آنكه عملی مشخص توسط دولت را مورد حمایت قرار دهد.

مشكل اصلی توافق از نظر هیلی این است كه كاری جهت مهار گسترش منطقه‌ای تهاجمی ایران انجام نمیدهد.

مقامات آمریكا در دولت قبلی در رابطه با مسئله “ارتباط” بین توافق و برنامه منطقه‌ای آشوب‌زای ایران ارتباطی برقرار نكردند. در مواردی, مانند سخنرانی جو بایدن در انستیتو واشنگتن برای سیاست خاور نزدیك در آوریل 2015, مقامات استدلال نمودند كه توافق صرفاً به محدود كردن اتمی پرداخته و با رفتار منطقه‌ای ایران به گونه‌ای دیگر برخورد خواهد شد. اما هیچگاه این برخورد صورت نگرفت, نه در سوریه, نه در یمن, یا هر جای دیگر. بجای آن موضع ضمنی دولت بنظر میرسید بخوبی در مصاحبه سال 2015 اوباما با مجله آتلانتیك منعكس شده است كه در آن اوباما استدلال نمود كه بازی طولانی ایجاد شده توسط این توافق كمك خواهد كرد كه ایران را قابل احترام سازد و آرامش را به منطقه برگرداند در عین اینكه وی نشان داد كه بیش از حد نگران شرارتهای ایران نیست. وی ابراز عقیده كرد كه عربستان سعودی باید راهی برای “شریك شدن در منطقه” با ایران پیدا كند و اینكه حمایت آمریكا از متحدانش در منطقه كه قویاً علیه ایران باشد تنها به درگیری دامن میزند.

اما رفتار ایران در حال حاضر خطرناكتر از آن است كه نادیده گرفته شود. تهران سیاست زمین سوخته بشار اسد را تسهیل كرده, دخالت روسیه در سوریه را تشویق نموده, و ظهور داعش را با اجازه دادن به اسد و عواملش در عراق برای سركوب اعراب سنی به نقطه استقبال از این سازمان تروریستی, تشویق كرده است.

كارزار ایران-اسد-روسیه برای استیلا بر سوریه, و كارزار ائتلاف به رهبری آمریكا برای نابود كردن داعش, هر دو دارند به پایان میرسند. این امر آمریكا و شركایش را با این انتخاب مواجه میكند كه از مناطقی كه در سوریه و شمال عراق دارند و برای نبرد با داعش برقرار شدند ولی برای مقابله با اتحاد ایران مفید هستند بیرون بكشند و یا اگر نه, با احتمال درگیری مستقیم نظامی با ایران و عواملش در هر دو كشور مواجه شوند چرا كه این مناطق -كه نیروهای مورد پشتیبانی آمریكا در آن حضور دارند- موانعی بر سر راه استیلای ایران بر شرق مدیترانه هستند. در چنین شرایطی, هیچ بخشی از روابط ایران, منجمله برجام, نمیتواند از بازبینی مصون باشد.

آمریكا میتواند در اینجا دست به تدابیری بزند كه ملغی كردن كامل برجام نباشد كه با توجه به مشكلات اعمال تحریمهای بین‌المللی, محتملاً یك فاجعه دیپلماتیك خواهد بود. بعنوان مثال, متحدان اروپایی اخیراً در به چالش كشیدن آزمایش موشكی ایران در سرپیچی از قطعنامه 2231 شورای امنیت ملل متحد كه برجام را تأیید كرد, به آمریكا پیوستند. مسئله مسدود كردن دسترسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات نظامی ایران نیز باید مورد بازبینی قرار گیرد.

همچنین انتظار ایران برای منافع اقتصادی از برجام پاشنه آشیل ایران است. دولت میتواند كمپانیهای جهانی را از تجارت با ایران, با اعلام نكردن موضع نهایی‌اش در رابطه با توافق و بواسطه آن در تهدید قرار دادن تجارت آنها با آمریكا, منصرف سازد. این نقض تكنیكی مواد برجام است اما نقض غیرواقعی‌ترین شرط آن است كه تعهد حمایت از توسعه اقتصادی ایران در ميان باشد. هر چند چنین اقداماتی ایران را دلسرد میكند اما نامحتمل است كه سبب گردد تهران از دیگر فواید توافق صرفنظر كند.

همچنین همانطور كه هیلی در اظهاراتش به انستیتو آمریكن اینترپرایز گفت, قانون كوركر-كوردین كنگره آمریكا كه رئیس جمهور را ملتزم میكند كه تأیید نماید كه ایران به توافق ملتزم است ، “التزام” را در قالبی گسترده‌تر از مواد برجام مشخص میكند. برخلاف توافق با ایران, رئیس جمهور باید تأیید كند كه كاهش تحریمها برآورده كننده منافع حیاتی امنیت ملی آمریكاست. لذاست كه رئیس جمهور میتواند بگوید كه ایران با شاخص قرار دادن این قانون, “ملتزم نبوده” , بدون آنكه لزوماً التزام آمریكا به مواد برجام را متوقف سازد یا به كنگره اجازه دهد آنرا متوقف كند. طبق پاراگراف 36 برجام, آمریكا همچنین میتواند در پاسخ به اقدامات ایران بدون آنكه از توافق بیرون بكشد برخی تحریمها را بازگرداند یا بطور سمبلیك مجددا اجرا كند.

برای بسیاری در جامعه بین‌المللی بخصوص اروپا ولی به میزان كمتری كشورهای نزدیك به ایران, چنین اقداماتی كفر است. اما كشورهای كمی هستند كه واقعاً حفظ برجام بالاترین منفعت آنها در خاورمیانه باشد: حتی در اروپا آنچه واقعاً روی مردم تأثیر میگذارد تهدیدات داعش و جریان غیرقابل كنترل پناهندگان است كه عمدتاً بواسطه سیاستهای ایران در سوریه میباشد. همچنین احتمال فرو ریختن سیستم امنیت خاورمیانه به رهبری آمریكا بواسطه ایرانی مهار نشده برای آنها تهدید بیشتری دارد تا برای آمریكا.

بدون توجه به اینكه ترامپ یا یك رئیس جمهور دیگر چه بكند, توافق ایران به واقعیات سیاسی ناراحتی منجر خواهد شد. طبق برجام, كنگره باید تا ژانویه 2024 رسماً به تحریمها كه تا حالا تنها توسط قوه مجریه نادیده گرفته میشوند پایان دهد. غیرقابل باور است كه چیزی شبیه كنگره فعلی در مواجهه با رفتاری مشابه رفتار فعلی ایران در سال 2024 دست به چنین اقدامی بزند.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here