حسین صفوی

محسن جلال پور رییس سابق اتاق بازرگانی ایران هفته گذشته در نشست تخصصی جمعیت توسعه و آزادی استان کرمان با موضوع بررسی ضرورت جراحی اقتصاد ایران اظهار کرد:” آنچه که در 15 سال اخیر به عنوان یک چالش جدید آغاز می شود, نظام بانکی ماست و امروز با اصل مهم ورشکستگی برخی بانک ها مواجه هستیم و این مجموعه تنها با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشته است….همه اینها کاری است که خود ما کرده ایم و نتیجه سیاست گذاری های خود ماست و از هیچ جا به ما تحمیل نشده و اموری است که براساس ندانم کاری, بی تجربگی و بی تدبیری کشور را دچار آن کرده ایم.“

نکته مهم اینجاست که مدیریت بحرانها و چالش های اقتصادی کشور با بن بست مواجه شده است. دولتمردان ما انرژی کلانی صرف ریخت و پاش ها ، فساد و نابسامانی های دستگاه های زیردست شده اند و اساسا بقیه ارگانها هم به روزمرگی افتاده و بهمین خاطر رئیس سابق اتاق بازرگانی همه این کارها را نتیجه سیاست گذاری های خود مسئولین می داند. به بیانی دیگر ، ما در یک دور باطلی به سر می بریم که از هر سو که به آن نگاه می کنیم ، بی تدبیری و ناکارآمدی در آن دیده می شود.

رییس سابق اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: ” بیش از 50 درصد سرمایه بانک ها, منجمد است که یا در ساخت و سازها و یا در دست دولت مانده که به هیچ وجه تبدیل به پول نمی شود. نتیجه همه این ابرچالش ها را در یک جا می بینیم و آن مسئله اشتغال است و می بینیم کشور با همین مسائل پیش آمده و جمعیت افزایش یافته, توسعه دولتی منجر به شغل نمی شود و در دهه 70 کم کم مسئله بیکاری شکل می گیرد, دهه 80 بالا رفته و دهه 90 به اوج خود می رسد….کارشناسان معتقدند مجموعه روندی که این ابرچالش ها منجر شده, دولت بزرگ, ناکارآمد و بسیار فربه داریم که عملا پنج برابر متوسط جهانی بزرگ است.“

اذعان به این آمار و ارقام به واقع برای کشور یک فاجعه است. ما کماکان در مرداب این اقتصاد تک پایه و دولتی دست و پا می زنیم. وقتی دولت فربه و بزرگ می شود و هزینه ها بالاتر می رود ، آنوقت می توان اثرات سوء آنرا در سطوح دیگر و در رشد ناموزون بین جمعیت و توسعه به روشنی مشاهده کرد. اینکه هنوز هم برخی نهادها تشویق به افزایش جمعیت می کنند ، معلوم نیست که با چه پشتوانه ای این سیاست را دنبال کرده و با چه معیارهای کارشناسی بدنبال ایران 150میلیونی برای چند دهه آینده هستند. حداقل اگر به ابرچالش های کنونی نگاه کنیم ، خوب در می یابیم که با فروپاشی اقتصادی مواجه هستیم که دیر یا زود گریبانگیر تک به تک مان خواهد شد.

جلال پور در جای دیگری استدلال می کند:” از 40 سال قبل چین که یک کشور کمونیستی با اقتصاد بسته ای بوده و مسیر اقتصاد آزاد را آغاز کرده, 33 برابر اقتصادش را بزرگ کرده در حالی که جمعیت آن یک و نیم برابر شده است.این عدد برای کره جنوبی 19 است در حالی که جمعیت ما در 40 سال گذشته 2.4 برابر و اقتصاد ما 2.6 برابر شده و از نظر اقتصادی و سفره های مردم بعد از 40 سال فعالیت و استفاده بی حد و حصر و ناجوانمردانه از منابع کشور هنوز در شرایطی نیستیم که 40 سال قبل اقتصادمان داشته است. بنابراین به این نتیجه می رسیم که نظام تصمیم گیری ما در 40 سال گذشته بسیار غلط بوده و باید امروز به این برسیم که آیا می خواهیم نظام عقلانی, کارشناسی و درست را پایه گذاری کنیم یا می خواهیم این مسیر را ادامه بدهیم و این سئوال جدی روی میز دولت و نظام جمهوری اسلامی است….جراحی اقتصاد این است که مردم ما به عنوان ملت غیرتمند و حاکمیت به دوره قبل از دهه 30 برگردیم و محور اقتصاد و توسعه کشور بخش خصوصی بشود و توسعه بر مبنای توسعه بخش خصوصی بشود و بعد از آن, مالیات دریافت کرده و کشور را با صرفه جویی, بهره وری, کم کردن هزینه های دولت و کوچک کردن دولت پیش ببریم….هنوز بعد از 40 سال بعد از انقلاب استراتژی بر مبنای مدل جمهوری اسلامی را تعریف نکرده ایم“

راه حل خصوصی شدن اقتصاد در کشور ، اگر چه طرفداران بسیاری دارد ، اما متأسفانه این خود دولت است که نمی تواند تحقق این امر را میسر کند. حتی با تئوری اقتصاد مقاومتی هم که آقای جهانگیری فرمانده آن است ، نتوانسته ایم کاری پیش ببریم. ”خصولتی“ ها هم که مانع شده اند و بهمین خاطر نمی توان براحتی یک اقتصاد شبه دولتی را حتی پایه ریزی کرد. بنابراین ، اگر چه راه حل در بازکردن و گسترش منابع و کوچک تر کردن دولت است و می توان حتی با الگوی چین حرکت کرد ، اما ناگفته پیداست که راهی که در مقابل ما وجود دارد ، راهی پرپیچ و خم و ناهموار است.

ایران آینده اگر نتواند مدل اقتصادی جمهوری اسلامی را تعریف و ارائه کند، بی تردید پیامد مثبتی برجای نخواهد گذاشت و هم گرایی و دعوت کشورهای مسلمان برای پیاده کردن الگوی ایرانی ، بدون شک نه تنها عملی و محقق نخواهد شد که تجربه تلخ اقتصادی ما در 40 سال گذشته ، تبدیل به صفحات درسی و آموزشی مراکز دانشگاهی کشورهای دیگر میشود. بهمین خاطر باید در اقتصاد کشور جراحی کرد و هر ارگان و نهاد و مؤسسه ای که دست در جیب ملت دارد را پاکسازی نمود.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here