حسین صفوی

فقر در تمامی کشورهای دنیا با شدت و ضعف هایی وجود دارد ، حتی در پیشرفته ترین کشورهای جهان نیز,رگه هایی از فقر دیده می شود ، اما در ایران خودمان موضوع از سنخ دیگریست.فارغ از نظریه پردازی های اقتصادی و شیوه و الگوهای اقتصادی که در کشورهای جهان جاری است, جامعه ایران نیز همچون بسیاری از کشورهای جهان با فقر , دست و پنجه نرم می کند.

اما در ایران ما با افراد فقیر و ناتوانی اقتصادی افراد مواجه نیستیم ، بلکه تمایز میان جامعه با سایر کشورهای در حال توسعه اینست که ما  در این خصوص با گروه های فقیر در جامعه مواجهیم که پیامدهای خطرناکی دارد.

فقر شدید,فقر مطلق یا فقر خشن از واژگانی است که هر کدام در یک قالب,معنا می شود و آن معطوف به ضعف و ناتوانی شدید مالی می شود, به نحوی که گروه های و طیف های درگیر از تامین حداقل ها نیز درمانده و عاجز می باشند.

ماه گذشته,واژه فقر خشن,از زبان وزیر کار,تعاون و رفاه اجتماعی مطرح شد و مجددا نگاه ها به این نوع از فقر در جامعه ایران دوخته شد. آنچنان که علی ربیعی عنوان نموده,رفع و مهار فقر خشن از دستورکارهای دولت به شمار می رود.

اینکه مصادیق و شاخص های فقر خشن یا مطلق چیست,از موضوعاتی به شمار می رود که مستلزم مطالعات و بررسی های هر چه دقیق تر می باشد, زیرا آنچه که اکثریت قریب به اتفاق کارشناسان و صاحب نظران اقتصادی در خصوص آن, اشتراک و اتفاق نظر دارند,معطوف بر این امر می شود که گروه های درگیر یا در معرض این پدیده,از تامین مایحتاج اولیه خود همچون تامین غذا نیز با دشواری ها و موانع جدی مواجه هستند. با چنین اوصافی,فقر خشن را می توان معادل گرسنگی نامید که به واقع کم درآمد ترین افراد و گروه های جامعه در این قالب قرار می گیرند.

علیرغم تمامی این تعاریف,هنوز عبارت و تعریف مشخصی برای فقر خشن بصورت رسمی مطرح نشده و توصیفات و تعاریفی که در ارتباط با این عبارت یا واژه ارائه می گردد بصورت نظر و تحلیل های شخصی بیان می شود.

شاید بی خانمان ها و کارتن خواب ها و کسانی که به شکل عریان در مجامع عمومی ظاهر می شوند و بعضا با گرسنگی و آسیب های مختلفی روبرو هستند مشمول این پدیده می شوند. یا پدیده هایی مانند کلیه فروشی,تن فروشی,فرزند فروشی,رحم اجاره ای,گورخوابی، گسترش معتادان پر خطر و…را بتوان از مصادیق فقر خشن یا حاد قلمداد کرد.

با این همه به روشنی پیداست که  معضلات و ناهنجاری های اجتماعی با فقر اقتصادی در جامعه کنونی ما گره خورده است.

حجم فسادها و رانت خواری ها و دزدی ها به قدری طی این سالیان بالا بوده که منجر به ظهور چنین پدیده هایی شده است.

شایان ذکر است که چندی پیش رئیس جمهور وعده ریشه کن کردن فقر مطلق در بازه زمانی چهار ساله را مطرح نمود.

در این میان,برخی معتقدند طرح این وعده,خوشبینانه به نظر می رسد و ریشه کن کردن و مهار قطعی این پدیده با شرایط موجود حاکم بر اقتصاد کشور امری بسیار دشوار است.

در همین رابطه هم احمد میدری,معاون وزیر کار,تعاون و رفاه اجتماعی در تشریح برنامه های دولت برای مبارزه با فقر خشن می گوید:”در حال تنظیم یک لایحه مساعدت با عنوان نظام چند لایه تامین اجتماعی هستیم,یک لایحه از سیاست های رفاهی مذکور مشمول لایه مساعدت می شود که افراد و گروه های ناتوان همچون سالمندان,معلولان,از کار افتادگان و…که امکان توانمند سازی آنها وجود ندارد را در بر می گیرد.

وی می افزاید:لایه دوم,کسانی هستند که فقیرند اما از قابلیت توانمند سازی برخوردارند و درکنار آن,لایحه بیمه فراگیر نیز تنظیم شده و سازمان برنامه هم با آن موافقت نموده و به محض تعیین بودجه, اجرایی خواهد شد.

در شرایط متلاطم کنونی مهم اینست که در نخستین گام باید عامل مولد فقر و تنگدستی را در جامعه مهار کرد که البته دلایل و موارد بسیاری در ظهور و بروز این پدیده نامیمون تاثیرگذار است

اینکه میزان موفقیت طرح اشاره شده از سوی میدری تا چه میزانی می باشد,امری است که گذر زمان پاسخ آن را خواهد داد.

احمد میدری چندی پیش تعداد افرادی که مبتلا به فقر غذایی هستند را دو میلیون نفر عنوان نمود!

آمار افرادی که زیر خط فقر هم زندگی می کنند سر به ده میلیون می ساید. بنابراین باید گفت که فقر خشن ، فقط یک واژه جدید نیست. این فقر اقتصادی ، ریشه در فقر سیاسی ما دارد که باید بی گمان برای آن چاره ای جست . موضوع فراتر از حزب بازی و سیاست پیشگی است ، موضوع جان انسانها و منزلت و معیشت آنهاست که روزانه درگیر این معضلات هستند. با امید به اینکه مسئولین بتوانند ، راه حلی فراگیر و همه جانبه و ریشه ای برای این معضلات جستجو کنند.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here