حسین صفوی

استراتژی ترامپ در مورد ایران از جمعه شب گذشته تاكنون ، به كانون خبرها و تفسیرهای داخلی و بین المللی تبدیل شده است. شاید ترامپ چنین پیش بینی را از قبل كرده بود كه گنجاندن عبارت ” خلیج عربی“ در متن سخنرانی اش تا چه حد در میان مخاطبان و شنوندگان فارسی زبان ، واكنش بر می انگیزد اما این امر صرفا یك حاشیه نبود. می توان به خوبی تصور كرد كه نویسندگان متن سخنرانی ترامپ و دستانی كه پشت پرده این استراتژی قرار دارند ، دل خوشی از ظرفیت نظامی كشورمان در خلیج فارس ندارند. با اینحال باید دید ، متن اصلی این استراتژی چیست و كجا را هدف قرار گرفته؟ آیا برجام سوژه ترامپ بود یا سپاه پاسداران؟ این سئوال اساسی را باید با بررسی های جزئی تر پاسخ داد ، اما قطعا می توان گفت كه تفاوتی جدی میان برجام و سپاه برای نظام وجود دارد. جنس اعتبار برجام برای كل نظام ، از جنس یك تعامل چند جانبه با كشورهای خارجی به منظور رفع تحریمهای ظالمانه بود. اگر چه مسئولین دست اندركار برای توافق اتمی سالیان زحمت كشیدند و نظام هم هزینه كلانی داد ، اما باید دقت داشت كه برجام صرفا به منظور برداشتن تحریمها و سایه جنگ بود و هم اكنون نیز می توان كارایی آنرا مشاهده كرد كه چطور آمریكا را مجبور به واكنش های یكسویه كرده است. با اینحال جنس ارزش و اعتبار سپاه پاسداران ، مشروعیت و بود و نبود نظام را مورد محك قرار می دهد.

به بیانی دیگر ، نقش سپاه پاسداران برای آمریكا و سایر قدرتهای جهانی مشخص است و آنها توهمی ندارند كه در كشورمان برای دفاع از كیان جمهوری اسلامی این سپاه است كه در خط مقدم قرار دارد. حال با تحریم سپاه پاسداران آنها چه سودایی در سر دارند؟ وزارت خزانه داری آمریكا با لیست گذاری سپاه پاسداران عملا تحریم های شدیدی را اعمال خواهد كرد. این تحریمها دامنه گسترده ای را شامل می شود و بسیاری از شركتهای تابعه را هم در بر می گیرد و می تواند اثر بسیار منفی بر روی اقتصاد كشور بگذارد. بهمین خاطر هدف از این استراتژی كه رئیس جمهور آمریكا اعلام كرد ، بیشتر ناظر بر توانمندی های ایران در مقوله دفاعی و تضعیف سپاه است.

نكته مهم دیگر اینست كه موضوع بازنگری در برجام می تواند كلید آغاز برجام های 2 و 3 گردد. امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه بحث مذاکره متمم را اخیرا مطرح کرد و خانم موگرینی نیز عنوان کرد که هر قراردادی قابل بازنگری است ولی بازنگری در برجام بستگی به تهران دارد. در این میان خانم ترزا می نخست وزیر انگلیس و آقای جانسون وزیر خارجه این کشور هم اظهاراتی را کردند که نشان از آماده سازی برای فضایی در جهت بازنگری در برجام است.

از این منظر هم باید آماده بود كه اروپائی ها هم راستا با آمریكا علیه سپاه مواضعی اتخاذ كنند و به منظور فشار بر كشورمان در زمینه مذاكرات منطقه ای فراخوانهای متعددی صادر كنند. می توان گفت  آزمایش اعتبار اروپایی ها از هم اكنون آغاز شده است چرا كه ایران نشان داده نقض كننده برجام نخواهد بود و از طرفی هم اروپایی ها باید نشان بدهند كه به سادگی پشت ایران را خالی نخواهند كرد. گذر زمان نشان می دهد كه تا كجا می توان به ادامه مذاكرات یا پایان برجام چشم دوخت و البته در این میان نباید بهانه ای دست آنها داد.

با توجه به اظهارات اخیر مقامات آمریكایی و همچنین استراتژی تازه ترامپ ، نگرانی جدی نباید از بابت بود و نبود برجام باشد و حتما پیش بینی های لازم در سناریوی پایان برجام در دستور كار قرار می گیرد. دغدغه اصلی آمریكا سپاه است.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here