سعید ایزدی

سومین دور گفت‌وگوهای عالیرتبه سیاسی ایران و اتحادیه اروپا كه این‌بار برعهده تهران بود اخیرا به پایان رسید.گفت‌وگو میان ایران و اروپا پدیده تازه و منحصر به فردی نیست و دو دوره آن نیز در گذشته برگزار شد. نتیجه آن البته خیلی روشن نبود و كسی هم انتظار فراوانی نداشت. چون هم ما انتظاراتی داشتیم و هم اروپایی ها. هم ما خواهان انعطاف در نگاه اروپایی ها بودیم كه بتوانیم مراودات اقتصادی و بانكی و مالی را گسترش بدهیم و هم اروپایی ها دنبال نرمش و بهبودی وضعیت حقوق بشر و … ما بودند تا از این طریق بتوانند مطبوعات داخلی و نخبگان اقتصادی خودشان را برای ادامه همكاری با ایران قانع كنند.

ایران و اروپا با توجه به برداشته شدن موانع تحریمی از سر راه روابط دو جانبه و همچنین تحولات منطقه‌ای, دستور كارهای مفصلی برای گفت‌وگو داشتند. در دوره پسابرجام تعیین حوزه‌های مختلف همكاری‌های ایران و اروپا, اصلی‌ترین هدف رایزنی‌های دو جانبه دو طرف اعلام شده بود.

با این همه در داخل برخی ها مخالف بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا هستند و آنرا مترادف با یك جاسوسخانه می پندارند. اینكه این حضرات چه منافعی از نبودن اروپایی ها در تهران می برند ، جای شگفتی نیست چرا كه این ها آبشخورشان همان كاسه لیسی سخت سران غرب و كاسبی تحریم بود.

 تحریم‌های هسته‌ای اروپا با توافق برجام برداشته شد اما بسیاری از بانك‌ها و كمپانی‌های بزرگ اروپایی به ایران بازنگشته‌اند و این مساله همچنان یكی از پرونده‌های باز روی میز است. این امر نیاز به مذاكره و گفتگوی مستمر دارد كه دولت دوم روحانی مشغول كار روی آنست اما با اینحال تندروهای داخلی گویا دل خوشی از این ماجرا هم ندارند و مدام بر طبل مخالف می كوبند.

با این همه تیم مذاكره كننده دولت سعی می كند كه از میان اختلافات اروپا و آمریكا در مورد برجام استفاده كرده و در این میان گفتگوها را حول منافع دوجانبه ادامه دهد. اما آنچه كه مهم است هدف از این مذاكرات است. هدفی كه باید به انتها برسد.

در همین رابطه خوبست یادآوری كنیم كه مجید تخت روانچی, معاون اروپا و امریكای وزارت امور خارجه در دولت یازدهم كه در دو دور نخست گفت‌وگوهای عالیرتبه روبه‌روی هلگا اشمید نشسته بود در آذرماه سال ٩٥ پس از دومین دور گفت‌وگوها میان ایران و اروپا در بروكسل گفته بود: این گفت‌وگوها از این دید مفید است كه بالاخره فرصتی است برای تبیین نظرات ایران و همچنین نظرات طرف مقابل. در بعضی از موضوعات به دلیل فضای مسمومی كه برخی از این كشورها خودشان درست كرده‌اند, این نوع گفت‌وگوها برای رفع شك و شبهه و تبیین مواضع ما و قوانین اسلامی می‌تواند كمك‌كننده باشد. در بعضی از محدوده‌ها, خطوط قرمز وجود دارد. ما امیدوار هستیم كه با این گفت‌وگوها این فضا شكسته شود. در پاسخ به این سوال كه آیا موفق می‌شویم یا نه؟ واقعا نمی‌دانیم اما امیدوار هستیم كه این فضا به پیشرفت كمك كند. همزمان ما به طرف مقابل تاكید كرده‌ایم كه نمی‌توانیم فقط برای گفت‌وگو كردن, گفت‌وگو كنیم. گفت‌وگو باید دارای هدف باشد. اگر طرف مقابل ما بخواهد در جریان گفت‌وگو همزمان فضای منفی یا برخورد دوگانه, یا این نوع سیاسی‌كاری در ارتباط با موضوع حقوق بشر را ادامه دهد, این روند در درازمدت معنی خاصی نخواهد داشت. آنها می‌خواهند قطعنامه‌هایی را پشت سر هم علیه ایران تصویب و گزارش‌های مختلفی را در سازمان ملل صادر كنند و در عین حال هم بگویند كه دارند گفت‌وگو می‌كنند. گفت‌وگو یك شروع, یك میانه و یك انتها دارد. اینگونه نیست كه شما همین‌طور برای دلخوشی گفت‌وگو می‌كنید. ما به آنها گفته‌ایم كه این گفت‌وگوها باید هدفمند باشند. ما اهل گفت‌وگو هستیم ولی این گفت‌وگو باید دارای چارچوب باشد.“

به بیان دیگر ، گفتگو از نظر ایران ، برای گفتگو نیست. یعنی باید محصول مشخصی داشته باشد اما گویا اروپا هم به سادگی دست در جیب نمی كند. اخیرا امانوئل مکرون در مصاحبه‌ای اختصاصی با «فرانس ۲۴» درباره روابط تهران- پاریس و آینده توافق برجام گفت: «ایران شریک ما نیست. ما روابطی با ایران داریم که حول محور توافق هسته‌ای شکل گرفته است. باید این توافق را با بحث و گفت‌وگو درباره برنامه موشکی ایران تکمیل کنیم»

این نقطه نظر از این بابت مهم بود كه نشان می دهد ، اروپایی ها و بخصوص فرانسه به دنبال مذاكرات تكمیلی از نوع موشكی در مورد برجام هستند. از این بابت هم باید گوش به زنگ باشیم كه منافع ملی در گرو چیست و اروپایی ها از این حیث چه چیزی عایدشان می شود ، در غیر اینصورت گفتگوهای طولانی و بی حاصل فقط اتلاف وقت و صرفا نمایشی خواهد بود.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here