حسین صفوی

بوریس جانسون وزیر خارجه انگلیس که روز شنبه 18 آذر در رأس هیأتی سیاسی و اقتصادی به منظور انجام سفری دو روزه و دیدار و گفت وگو با مقامات کشورمان وارد تهران شد. وی در رایزنی های خود با مقامات كشورمان از جمله دكتر روحانی ، جواد ظریف ، دریابان شمخانی ، دكتر لاریجانی و علی اكبر صالحی دیدار و گفتگو داشت.

بوضوح می توان گفت كه این دیدارها و ابعاد دو روزه سفر وزیر خارجه انگلیس كه بلافاصله بعد از دیدار با سلطان قابوس در عمان انجام شد، مبین سفری ”خاص“ در شرایطی ویژه می باشد.

پیش از سفر جانسون به تهران رسانه ها و خبرگزاری ها گزارش های متعددی منتشر کردند و به موضوعاتی که قرار است وزیر امور خارجه انگلستان با مقامات ایرانی در میان بگذارد پرداختند. در این راستا از وضعیت اجرای توافق هسته ای و موضع بریتانیا در باره برجام, آزادی نازنین زاغری-راتکلیف, جنگ سوریه و یمن, به رسمیت شناختن اورشلیم به عنوان پایتخت اسرائیل و مذاکرات کنسولی و تسهیل و افزایش صدور روادید بریتانیا برای شهروندان ایرانی نام برده شد. اینكه كدام یك از موضوعات فوق در كدام ملاقات مطرح و مورد بحث قرار گرفت ، جای بحث نیست، بلكه مهم نفس این سفر و پیامدهای آنست.

حمید بعیدی نژاد, سفیر ایران در بریتانیا در آستانه سفر بوریس جانسون گفته بود سفر آقای جانسون به ایران یک “سفر خاص” است که در آن “همه ابعاد روابط دو کشور از جمله مباحث اقتصادی, سیاسی, منطقه ای و مباحث بین المللی و برجام مورد بحث و گفتگو قرار می گیرد.”

اینكه كدام موضوع خاص تلقی می گردد ، از نظر نگارنده از این جهت مهم است كه بتوان ارزیابی منصفانه ای از ابعاد این سفر داشت. طبعا روابط میان كشورمان و انگلستان از سال 94 به این سو كه سفارت خانه انگلستان در تهران بازگشایی شد ، گسترش یافته اما كیفیت این روابط جای بحث دارد. كماكان انگلستان موضعی بی طرفانه در مورد وضعیت حقوق بشر و همچنین توان موشكی كشورمان ندارد و هنوز در میز آمریكا بازی می كند.

همچنین همكاری های اقتصادی و روابط تجاری و بانكی بین ایران و انگلیس هم كماكان بلاتكلیف است و در واقع بازار ایران بیشتر بر روی تجار فرانسوی و آلمانی باز بوده و اگر چه كه در آنجا هم خیلی دستاوردی نداشتیم ، با این همه این دو كشور پس از امضای برجام حضور مؤثرتری به نسبت انگلستان داشتند.

یادآوری این نكته ضروری است كه در خصوص اجرای برجام در انگلستان شاهد كم كاری و غفلت هایی هستیم و انتظار ما این بوده که بایستی پس از برجام گشایش های اقتصادی و بانکی بین دو طرف توسعه بسیار بیشتری از آنچه که امروز شاهدش هستیم صورت گرفته باشد و با ابتکار عمل دولت انگلیس, بانک ها موانع و محدودیت های ارتباطات بانکی و کارگزاری دو کشور را برطرف کنند. متأسفانه رویه كنونی نشان می دهد كه دول اروپایی به سادگی مایل به همكاری دوجانبه نیستند و توقعات بی شماری دارند.

یك قلم چنانچه جمهوری اسلامی برای آزادی نازنین زاغری پاسخ مثبت دهد ، شك نكنید كه طرف اروپایی پیامهای بی واسطه آنرا خواهد گرفت و مایل به افزایش همكاری ها خواهد بود اما از آنجا كه محور سیاست قضایی ما عمدتا با محور سیاست امور خارجه مان همخوانی ندارد و در یك خط همسو حركت نمی كند ، لذا باید گفت كه چشم انداز روشنی از این دیدو باز دیدها بدست نمی آید و صرفا ممكن است پروژه ایران هراسی را تضعیف كند. به هر روی ، دیدارهایی در این سطوح بایستی نتیجه ملموسی داشته باشد و مانند دیدارهای سایر مقامات اروپایی تلقی نگردد چرا كه در غیاب شركای قابل تكیه اروپایی ، عملا با همسایگان با ثباتی هم مواجه نیستیم و بهمین خاطر بهره برداری از برجام مؤثر واقع نمی گردد.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here