سعید ایزدی

موج اعتراضات اخیر نشان به صدا در آمدن یک طیف وسیع از ناراضیان اقتصادی بود که صدای‌شان ماه‌ها بود که به‌ گوش می‌رسید ولی کسی بدان توجه نمی‌کرد. بواقع شوك بزرگی حادث شد. این شوك همه را از خواب غفلت بیدار كرد. اما در تبیین و تحلیل و علل وقوع آن از هر جنبه ای می توان ورود كرد. در این مقال قصد دارم كمی در مورد ثروت كشورمان بگویم و اینكه چه فرصتهایی داریم و چه فرصتهایی را داریم می سوزانیم.

اخیرا شرکت ملی نفت ایران در گزارشی آمارهای صادرات نفت، میعانات گازی و محصولات نفتی کشور طی سال گذشته میلادی را منتشر کرد.بر اساس گزارش سایت رسمی شرکت ملی نفت، ایران در سال ۲۰۱۷، روزانه دو میلیون و ۱۳۰ هزار بشکه نفت خام صادر کرده است که ۶۲ درصد آن به آسیا و بقیه راهی اروپا شده است. متوسط قیمت نفت خام ایران نیز ۵۲ دلار بوده است.این در حالی است که بر اساس گزارش سالانه اوپک، ایران در سال ۲۰۱۶ روزانه یک میلیون و ۹۲۱ هزار بشکه صادرات نفت خام داشت و متوسط قیمت آن نیز نزدیک ۴۰ دلار بود.

بدین ترتیب، میزان و ارزش صادرات نفت خام ایران در سال گذشته میلادی نسبت به سال ۲۰۱۶ حدود ۱۱ درصد و بیش از ۳۱ درصد افزایش نشان می‌دهد.

بر اساس آمارهای ارائه شده توسط شرکت ملی نفت، ارزش صادرات نفت خام ایران در سال گذشته ۴۰.۴ میلیارد دلار بوده است. آمارهای اوپک حاکی است که این رقم در سال ۲۰۱۶ حدود ۲۷.۷ میلیارد دلار بوده است. بدین ترتیب ایران از محل صادرات نفت خام، نزدیک ۱۳ میلیارد دلار درآمد بیشتری کسب کرده است.

اینكه همین 13 میلیارد دلار چگونه باید هزینه گردد و در ردیف های بودجه كشور كه اخیرا به مجلس ارائه شده توزیع شود ، محل دعواست. هر كسی و هر نهادی داعیه و مطالبه ای دارد. اما گویا وضعیت وخیم اقتصادی را نمی بینیم. سیل بیكاران و لشكر فارغ التحصیلانی كه در جستجوی یك زندگی باآبرو هستند اما به هر دری كه می زنند هیچ پاسخی نمی گیرند.

با بودجه ای نزدیك به 13 میلیارد دلار می توان به راحتی كل آسیب های زلزله كرمانشاه را تعیین تكلیف نمود و خسارت های زیست محیطی بیشماری را كاهش داد. آیا وزارت راه نمی تواند برای افزایش و بهبود وضعیت جاده ها و كاهش تصادفات و مرگ و میر هموطنانمان از این بودجه استفاده كند؟ آیا نبایستی سازمان حفاظت از محیط زیست كشور با این بودجه برای این گرد و غبار و ریزگردهایی كه به طور فصلی و غیر فصلی در همه كلان شهرهایمان نفس ها را بند آورده ، تدبیری بیاندیشد؟ شوربختانه تاكنون فقط شعار و شعار می شنویم و دیگر هیچ!

اما این تمام ثروتمان نیست.شرکت ملی نفت كشورمان می‌گوید که در سال گذشته میلادی روزانه ۴۹۳ هزار بشکه میعانات گازی صادر شده است. میعانات گازی نوعی نفت خام فوق سبک است که از میادین گازی تولید می‌شود و قیمتی بالاتر از نفت خام دارد و ارزش کل صادرات میعانات گازی ایران در سال گذشته خورشیدی بیش از ۷.۳ میلیارد دلار بود.ضمن اینكه در سال گذشته میلادی دو میلیون تن گازوئیل و ۱۷ میلیون تن نفت کوره صادر شده است. در مجموع صادرات نفت کوره و گازوئیل كشورمان تغییر چندانی نداشته ، اما با توجه به افزایش چشمگیر قیمت نفت در سال ۲۰۱۷، درآمدهای صادرات دو محصول نفتی كشورمان نیز افزایش یافته است.

البته كشورمان محصولات نفتی دیگری مانند پروپان، بوتان و دیگر گازهای هیدروکربوری مایع شده صادر می‌کند که ارزش سالانه این اقلام نیز بنا به آمارهای گمرک، به بیش از سه میلیارد دلار می‌رسد.

با توجه به آمارهای ارائه شده توسط شرکت ملی نفت ایران، می توان نتیجه گرفت كه درآمد كل درآمدهای نفتی كشورمان در سال گذشته میلادی به حدود ۵۷ تا ۵۸ میلیارد دلار رسیده باشد. حالا سوال اینجاست كه با این بودجه چه می توان كرد. فوقا اشاره كردم كه این بودجه هم برای كشورمان كم نیست و اگر در جای درستی هزینه گردد و اولویت بندی های توسعه مدنظر باشد ، و اگر سیاست های تعدیل اقتصادی مدنظر باشد ، دور از ذهن نیست كه بتوان با این بودجه از قضا مسائل این روزهای كشور را حل كرد.

در برابر موج ناآرامی و اعتراضاتی كه مردم و بویژه قشر محروم كشور داشتند ، بایستی پاسخی در خور و مناسب ارائه گردد و استفاده از واژه های ”فتنه گر“ یا ”اغتشاش گر“ یا حتی ”فریب خورده“ مسئله ای را حل نمی كند.

فراموش نكنیم كه این مردم عزت دارند. در سرزمینی هستیم كه عزت ما فقط به حفظ پرچم مان نیست. عزت را باید در حفظ منزلت اجتماعی و سرمایه های انسانی یك كشور جستجو كرد. ما با چنین ثروتی گویا داغدار عزتمان هم شده ایم! بنابراین لازم است كه مسئولین و دولتمردان و نهادهای بالادستی با ثروت و درآمدهای نفتی كه داشته ایم سهمی مناسب و شایسته را از این سفره ملی ، برای مردم كشورمان در نظر بگیرند.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here