حسام محمدی

این روزها در فضای مجازی عكس ها و تصاویری از دختران جوانی منتشر می شود كه در گوشه و كنار شهر بر بالای یك بلندی بدون حجاب ، دستمالی یا شال سفیدی را به چوبی بسته و تكان می دهند.این حركت از آنجا كه اولین بار در خیابان انقلاب صورت گرفت ، حالا كم كم شكل جنبش به خود گرفته و نام ”دختران خیابان انقلاب “ را نیز پیدا كرده است.

طبعا حركت های اعتراضی اخیر در دی ماه و شعارهای مردم معترض در بوجود آمدن این فضا و شكل گیری این همبستگی های مجازی و حقیقی بی تأثیر نبوده است.

فارغ از اینكه بخواهیم در حال حاضر وارد مقوله حجاب و واجب بودن یا نبودن آن بشویم ، از منظر جامعه شناسی خوبست چند كلامی را متذكر شویم:

  1. اینكه جوانان میهن مان بتوانند با خیال راحت و بدون هیچ گونه مزاحمتی عقیده خود را ابراز دارند طبعا مورد خواست همه است. مهمتر آنكه این اقدامات و این حركات كه خصلت ”جنبشی“ به خود می گیرد ، در كادر یك مقوله همگانی باید ارزیابی گردد. دختران جوان نشان داده اند كه مقوله ای به نام ”ترس“ دیگر رنگ باخته و حاضر برای هزینه دادن هستند.وقتی صحبت از ترس می كنیم ، باید در نظر بگیرید كه تظاهرات و اعتراضات گسترده در دی ماه سدی را شكست كه به مرور زمان آثار خود را بر جای گذاشته و می گذارد.
  2. وقتی در عصر ارتباطات و فضای مجازی بتوان گروهی را همفكر و هم سودا گرد هم آورد و برای یك مطالبه مشترك فراخوان داده و آنرا اجرا كرد ، بی تردید باید گفت كه این یك گام به جلو و پیروزی برای آن سنخ اندیشه است. در اینجا مشخصا ”دختران خیابان انقلاب “ كه تكثیر هم شده اند ، می توانند نقش پیش رو و پیشاهنگ را ایفا كنند و مطالبه بخش اعظمی از زنان را به منصه ظهور برسانند. آنچه كه این حركت های جمعی را بامعنی می كند ، صرف حضور این دختران نیست بلكه نحوه ایستادن و سكوتشان و تكان دادن یك پارچه یا شالی سفید است. این حركت مفهومی ضدخشونت گرایانه و ضدتبعیض دارد و مخاطب را دعوت به صلح و دوستی می كند و نیروهای امنیتی و انتظامی را هم طبعا نمی توانند این حركت را براندازانه یا امنیتی تلقی كنند.
  3. فراموش نباید كرد كه مسئله ”حجاب“ و نحوه برخورد با آن ، خاص زنان كشورمان نیست. مردان هم در نحوه نگرش خود به آن سهمی بزرگ دارند. ما در جامعه ای هستیم كه مردسالاری در آن غوغا می كند و هنوز تبعیض در آن موج می زند و قطعا زنان و دختران كشورمان رنج های بسیار برده اند و حالا اگر نیروی انتظامی بخواهد سر هر كوچه و بازار و خیابان با گشت های خود زنان و جوانان را با محمل بی حجابی دستگیر كند به هیچ عنوان قابل دفاع نیست. چون بحث حجاب باید در حوزه شخصی و حقوق شهروندی تأویل گردد و وقتی آنرا با مقوله نظم اجتماعی و فقهی قاطی كنیم ، آنوقت تبعات وخیم تری دارد.
  4. نكته آخر اینكه شكاف نسلی در ایران جدیست. جوانان دهه 70 و 80 بخش اعظم جامعه را تشكیل می دهند و در فضای انقلاب 57 هم حضور نداشتند. با اینحال حركت ها و جنبش های اینچنین نشان می دهد كه در ژرفای بینش و فهم سیاسی و اجتماعی مردم كشورمان گویا تاریخ تكرار می گردد. مطالبه و خواست جوانان را باید جدی گرفت. باید بتوان اسلام را در چارچوب جدیدی بازتعریف كرد كه همسو و همخوان با زندگی نسل كنونی و آینده كشورمان باشد در غیراینصورت پدیده ”دختران خیابان انقلاب“ به سونامی تبدیل خواهد شد كه هر خیابان و كوچه ای را پر خواهد كرد.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here