حسام محمدی

برجام کم کم در آستانه فروپاشی و دود شدن است. هر چند که اروپایی ها بسته تضمینی و مادی تحویل تیم ظریف ندادند و همه چیز را به آینده یعنی تا اکتبر حواله کردند، با اینحال مقامات عالی کشورمان و به طور خاص وزارت امور خارجه اصرار دارد که برجام هنوز نفس می کشد و جانی در کالبد بی روحش باقیست!

سخن درباره برجام یک سوی قضیه است.با روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا همه دیدیم که نُرم های جهانی دگرگون شده و هیچ چیزی سر جایش نیست. سیاست غیرقابل پیش بینی در کاخ سفید که توسط ترامپ مدیریت و هدایت می شود ، اساسا جایی برای تحلیلگران حوزه امنیت ملی و امور بین الملل باقی نگذاشته و بازیگران سابق یک به یک در انفعال و سرخوردگی به سر می برند.

حال که با ترامپ سرو کار داریم حداقل انتظار این بود که این چهره جدید عرصه جهانی را بشناسیم.اما گویا شناخت ترامپ تنها از دریچه تنگ و خشک بیانیه های وزارت خارجه که هیچ دردی را هم دوا نمی کند ، عبور کرده است.با اینحال همه دیدیم که ترامپ معامله گر است. تاجری است که اولویت اول و آخرش را آمریکا می پندارد و جنگ اقتصادی و تجاری علنی با اروپا و چین را بی مهابا شروع کرده و یارای ایستادن ندارد.

همین ترامپ و همین نگرش در مورد ایران اینروزها نقل محافل خبری و رسانه های بین المللی است. سوال اساسی اینست که ترامپ در نهایت با ایران چه خواهد کرد؟ پس از خارج شدن از برجام و آغاز دور تازه ای از تحریم ها می توان گفت که ترامپ یک بازی چندجانبه و پیچیده با جمهوری اسلامی آغاز کرده است .

ترامپ همین امروز در برابر خبرنگاران و در کنار جان بولتون و مایک پومپئو در بروکسل در مورد ایران گفت: «می دانم که آنها مشکلات زیادی دارند و اقتصاد آنها در حال فروپاشی است. اما بگذارید یک چیزی به شما بگویم: وقتش که برسد، آنها با من تماس خواهند گرفت و خواهند گفت، بیاییم با هم معامله ای بکنیم. آنها امروز وضعیت دردناکی دارند
کوتاه سخن اینکه ترامپ هنوز ظاهرا سودای معامله دارد.ظاهر قضیه هم برجام و موضوعات اقتصادی است. کسی هم گویا قرار نیست باور کند که ترامپ خواهان «تغییر رژیم»‌است و بیشتر دغدغه «تغییر رفتار» ایران را دارد. اما با نگاهی به تمامی مواضع مقامات دولت متبوعش و همچنین به حرکت ها و مواضع خود ترامپ در می یابیم که هدف همانطور که بارها نگارنده اشاره کرده براندازی است.
در این میان مایک پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در آستانه دیدار با فدریکا موگرینی ، در یک پیام توییتری خواستار قطع منابع درآمدی جمهوری اسلامی شد.
وی در حساب کاربری خود در توییتر نوشت که آمریکا از شرکا و متحدان خود می خواهد به کارزار اعمال فشار اقتصادی بر حکومت ایران بپیوندند، تا همه منابع درآمدی که “رژیم از آن برای تأمین مالی تروریسم و جنگ های نیابتی استفاده می کند”، قطع شوند.
مایک پومپئو در جای دیگری توییت کرد: «ایران همچنان تسلیحات به مناطق مختلف خاورمیانه می فرستد. موضوعی که نقض آشکار قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل است. رژیم ایران می خواهد در هر جای ممکن مشکل ایجاد کند. متوقف کردن آن مسئولیت ماست
این مواضع روشن و صریح باید خیال خام معامله برای برجام و یا هرگونه مذاکره سودمند و سازنده ای با ترامپ و دولتمردانش را از سر مقامات کشورمان بیرون کند. آمریکای ترامپ نشان داده که به این سادگی آشتی پذیر نیست و سودای دیگری با ما دارد.

همین روز گذشته بود که سیگال مندلکر، معاون وزارت خزانه داری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی گفته است: «ما مشترکا یک شبکه تبدیل ارزی که میلیون ها دلار را به سپاه پاسداران ایران انتقال می داد مختل کرده ایماو گفت، این شبکه در ماه مه برچیده شد. به گفته او، این شبکه از سیستم مالی امارات برای مبادلات ارزی و انتقال پول از ایران و تبدیل آن به دلار آمریکا استفاده می کرد تا مورد استفاده گروه های مورد حمایت ایران در منطقه قرار بگیرد.ما از متحدان و شریکانمان می خواهیم به کارزار فشار اقتصادی علیه حکومت ایران بپیوندند. بایستی تمامی منابع مالی که رژیم از آن برای تأمین مالی تروریسم و جنگ های نیابتی استفاده می کند را قطع کنیم. نمی توان گفت ایران چه زمانی ممکن است به تروریسم، خشونت و ناپایداری در کشور یکی از ماها دامن بزند.»

بیان این اظهار نظرها از این جهت مهم است که ببینیم ما با چه دولتی سر و کار داریم و آیا گمانه زنی ها در مورد مذاکره سودمند است؟ و آیا ترامپ به واقع خواهان معامله مجدد است؟ چرا ترامپ اینطور اظهار نظر کرد که هر وقت زمانش برسد ایرانی ها تماس می گیرند و مذاکره آغاز خواهد شد؟ آن زمانی که مدنظر ترامپ است، چه زمانی است؟

ما با ۱۳ مرداد مواجهیم.یعنی روزی که نیمی از تحریم های یکجانبه آمریکا باز می گردد و سپس موعد ۴ نوامبر را داریم که مابقی تحریم های آمریکا اعمال خواهند شد و تمامی روابط مالی و بانکی و انتقال ارزی کشورمان را هدف قرار می دهد و صادرات نفت مختل شده و حمل و نقل دریایی و هوایی نیز تحریم خواهد شد. برخی تحلیلگران بر این باورند که ترامپ حالا با دست پر وارد انتخابات میاندوره ای کنگره در آبان ماه امسال خواهد شد و پیروزی جمهوریخواهان دست او را برای مقابله شدیدتر با جمهوری اسلامی بازتر می کند.

جان کلام اینجاست که ترامپ در ظاهر سودای معامله با ایران دارد اما همانطور که می بینیم و مواضع علنی مقامات دولتش گویاست، آنها نتیجه را در تسلیم و به زانودرآوردن جمهوری اسلامی می بینند و برای این کار هم برنامه ریزی شده حرکت می کنند. پس جا دارد وزارت امور خارجه و مقامات ارشد کشورمان به جای کش دادن فرضیه مذاکره و یا سناریوی احیای برجام ، مجددا طرحی تازه روی میز بیاورند.در غیراینصورت زمان به سرعت علیه تمامیت نظام به سود ترامپ و شرکا به پیش می رود.

روی این مطلب کامنت بگذارید

Please enter your comment!
Please enter your name here